Over tuigjes

Overtuig jezelf of scroll direct naar onderen voor de samenvatting

Waarom kiezen voor een tuigje?
De hals van een hond is, net als die van ons, erg kwetsbaar. Je hond – en zeker een jonge hond – aanlijnen aan een halsband kan (ernstig) nekletsel veroorzaken. Alle klappen bij bijvoorbeeld het springen of trekken aan de lijn worden immers opgevangen door zijn nek waarin zich allerlei delicate organen bevinden als de slokdarm, schildklier en luchtpijp. Bij gebruik van een tuigje zal de trekkracht verdeeld worden over een groter oppervlak waardoor kwetsuren aan de nek worden voorkomen. Of zelfs oor- en oogproblemen die kunnen ontstaan doordat de halsband bij veelvuldig trekken de bloedstroom van en naar de kop beperkt of kreupelheid aan de voorpoten door aantasting van de zenuwen die naar de voorpoten lopen.

Daarbij is pijn een veel voorkomende oorzaak van gedragsproblemen. Denk eraan dat een hond met rugletsel, wat dus zeker een gevolg kan zijn van langdurig geruk aan een halsband zal snel agressief gedrag gaan vertonen.

Voordelen tuigje (in combinatie met wandelen zonder trekken)

  • Voorkomt kwetsuren en daarmee ook mogelijk probleemgedrag
  • Verbetert de relatie met je hond, omdat je gemakkelijker negatieve (pijn)prikkels voorkomt
  • Biedt houvast bij het handelen van de hond
  • De lichaamstaal van de hond is meer natuurlijk, ontspannen en in balans.

Met een tuig staat er geen druk meer op de nek van je hond en wordt de kracht verdeeld over zijn borstkas. Je hond kan met een tuig dus wel meer kracht zetten, maar elke hond zal moeten leren om te wandelen zonder trekken, ongeacht of ze een halsband of tuigje dragen. Het is overigens een fabeltje dat een tuigje het trekken stimuleert. Dat komt niet door het tuigje maar door ons, bijvoorbeeld omdat wij terwijl de hond trekt erachter aan lopen…

 Waarom blijft je hond trekken aan de lijn?
Je zou toch denken dat als het voor je hond pijnlijk is om aan de lijn te trekken dat hij daar dan vanzelf wel mee ophoudt. Maar een hond ‘denkt’ nou eenmaal anders dan wij! Ze kunnen niet nadenken over consequenties van bepaald gedrag, zij leren door conditioneren, door een verband te leggen. Meer over hoe honden leren vertel ik op mijn theorie-avond.

Redenen voor je hond om te blijven trekken:

  • Omdat je (meestal) achter hem aanloopt wanneer hij dat doet.
  • Om wurgen te voorkomen. Door het trekken aan de halsband (of erger nog, een slipketting) heeft hij pijn wat hij wil voorkomen door te trekken waarmee hij denkt een einde hieraan te kunnen maken.
  • Om pijn te vermijden. Maar weinig mensen gebruiken de correctiemethode op een goede manier (en laat ik duidelijk zijn, ik ben sowieso tegen de correctiemethode!), maar het idee van de correctiemethode is: als hij trekt, corrigeer ik hem met een ruk aan de riem waardoor hij het vanaf dan wel uit zijn hoofd zal laten nog te trekken. Echter: voor die ruk laat je de lijn vieren.. waardoor de kans groot is dat de hond denkt dat juist het gevolg van een slappe lijn, die hij dus net ervaart vóór die ruk, een ruk met pijn tot gevolg heeft waardoor hij een slappe lijn dus graag wil gaan vermijden.
  • Omdat hij spanning op de lijn gewend is door het gebruik van een flexi-lijn. Op een flexi-lijn staat altijd spanning en als hij trekt rolt hij uit en krijgt hij meer ruimte. De spanning op de lijn valt niet te voorkomen en daar went hij aan.
  • Om afstand te nemen. Omdat het blijven trekken, meestal om bovengenoemde redenen, jouzelf irriteert en frustreert, schreeuw je misschien tegen je hond of je pakt hem bij zijn nekvel, geeft rukken enzovoorts waardoor hij dus liever uit je buurt zal willen blijven… Kortom, je verstoort niet alleen je relatie met hem maar hij gaat opzij trekken en heeft daardoor ook nog een constant te hoog stress niveau (en jij ook) wat weer tot overactief gedrag of ander ongewenst gedrag kan leiden.

Ga je zelf daarom anders gedragen en bouw een vertrouwens band op met je hond. Laat je niet door hem meetrekken of verleiden tot ‘woede uitbarstingen’, maar maak duidelijk, op een positieve manier die niet gebaseerd is op intimidatie of geweld, wat je wél wilt in plaats van wat je niet wilt. Beloon als hij het goed doet. Zo kan je (weer) samen genieten van een wandeling. Uiteraard staan we hier uitgebreid bij stil in de praktijklessen!

Het wil natuurlijk niet zeggen dat als je toch voor een halsband kiest en niet voor een tuigje dat je dan meteen de ‘oude methode’ van corrigeren aanhangt, want ook met een halsband om kan je op een positieve manier trainen. En als je dan toch een halsband kiest, kies dan een lekkere brede comfortabele uit.

→ Echter zitten ook aan die halsband wel de eerder genoemde risico’s van letsel aan verbonden, want hoe goed hij ook geleerd heeft om te wandelen zonder trekken, die snelle sprint naar de kat van de buren als je net even niet oplet hoeft maar één keer te gebeuren…

Enige voordeel van een halsband is wel dat je hem sneller en gemakkelijker om kan doen als je op stap wilt.

Waar moet je op letten als je een tuigje aanschaft?
Er zijn heel veel verschillende tuigjes op de markt en de keuze hangt ook af van de bouw en grootte van je hond. Kortweg heb je Y-tuigjes, H-tuigjes, instaptuigjes, borsttuigen en anti-trektuigen. Hieronder een beschrijving en tips mijnerzijds.

Y-tuig
Zelf vind ik een Y-tuigje voor de meeste honden de meest geschikte tuigvorm. De naam Y-tuig slaat op de Y-vorm die deze tuigjes aan de voorkant hebben. Het middelpunt van de Y loopt over het borstbeen waardoor de druk bij spanning op de riem goed verdeeld wordt. Dit tuig laat de boeggewrichten vrij waardoor de hond niet belemmerd wordt in zijn bewegingsvrijheid. Tenminste als hij goed past! Let er dus op dat je de goede maat kiest en/of dat hij goed verstelbaar is. Er zijn Y-tuigjes die wel en niet over de kop heen aangetrokken moeten worden, even opletten of je hond daar geen problemen mee heeft.

Het is handig als er naast de ring op de bovenkant ook een ring aan de voorkant zit.

Wanneer je de lijn aan de voorste ring bevestigd werkt dit namelijk als een anti-trektuig en is dit een goed hulpmiddel bij het leren wandelen zonder trekken (uiteraard zonder rukken!).
Kies geen ander soort anti-trektuig, want deze zijn al gauw dieronvriendelijk!

Wanneer je je riem aan de voorste ring bevestigd en er teveel spanning op de lijn komt te staan draait de hond zichzelf om en zal

  1. jou dus niet meer omver kunnen trekken en
  2. hij wordt uit de situatie gehaald. Daardoor wordt bijvoorbeeld het oogcontact met een andere hond (staren) verbroken, kalmeert daardoor de situatie en kan je weer aandacht vragen.

Ik heb het hier dus over een Y-tuigje die enkel als hulpmiddel een ring aan de voorkant heeft maar die verder niet aantrekt of ringen heeft die op drukpunten irriteren. Voorbeelden van m.i. geschikte Y-tuigjes: Comfort Walk Pro van DOG Copenhagen, Rogz Explore tuig of Hunter Harness Divo. Op deze tuigen zit ook een handvat op de rug wat ook ontzettend nuttig kan zijn! Maar je kunt als je hond (nog) heel klein is, ook (tijdelijk) voor een H-tuigje of eventueel een instaptuigje kiezen. (lees door voor meer informatie hierover)

Gebruik dit Y-tuigje in combinatie met het liefst een 3 of 5 meter lijn en wandelen zonder trekken oefenen zal een stuk gemakkelijker gaan!

H-tuig
De fijnste H-tuig variant is die met 2 sluitingen zodat je hond zijn poot niet hoeft op te tillen als je dit tuigje aantrekt en hebben ook gespen op de rug en niet in de oksel. Maar let op, bij deze tuigen kan het zijn dat er nog steeds druk op de nek staat. Het moet ook niet de bewegingsvrijheid belemmeren en er moet genoeg ruimte zitten achter de ellebogen zodat de voorpoten vrij naar achter kunnen bewegen en eindigt met de band om het borstbeen. Let op dat deze niet te ver naar achter ligt.

Voordeel van de H-tuigjes is wel dat ze goed verstelbaar zijn, maar het nadeel is dat de meeste smalle bandjes hebben en dus niet erg comfortabel dragen. Let daar dus op bij aanschaf. Van de H-tuigjes is bijvoorbeeld de classic van Trixie prima, zeker voor kleinere rassen of pups.

Instaptuig
Een instaptuig is met name geschikt voor kleine rassen (en pups) door hoe je het aan moet trekken en de plaats en manier van bevestiging. Is je hond een echte houdini dan is dit geen geschikt tuigje voor hem!

Anti-ontsnappingstuig

Dit wordt meestal gekozen voor de houdini’s onder de honden, meestal zijn dat lenige types zoals windhonden. En als deze dan ook nog angstig zijn en dus ontsnappingsgevoelig, stappen ze gauw uit een ander soort tuigje. Deze anti-ontsnappingstuigjes hebben een extra buikband achter de ribben en blijft daarom ook op zijn plaats bij het inzetten van vluchtgedrag.

Voorbeelden hiervan: Ruffwear Webmaster Harness of anti-ontsnappingstuig van Ferplast. Die laatste heb ik zelf voor mijn Galgo Espagnol, een windhond die toen ze net bij me kwam een echte angsthaas was en ik moet erbij zeggen, houdini was er niks bij, elk ander tuigvorm kreeg ze uit, maar deze zat (en zit) geweldig!

Borsttuig

De naam zegt het al, bij dit tuig zit een horizontale band over de borst. Het voordeel is dat hij gemakkelijk aan te trekken is, zeker handig bij honden die niet lang stil kunnen zitten. Wel goed passen voor aanschaf (als altijd) want de borstband is vaak niet verstelbaar. Het populairste borsttuig is die van Julius-K9, hiervan is zowel de borstband als de buikband verstelbaar. Er zit ook een handig handvat op de rug.
Nadeel van een borsttuig is dat het sommige honden belemmerd in hun bewegingsvrijheid en dat zeker angstige honden als ze ‘terugtrekken’ kunnen ontsnappen wanneer ze hun voorpoten strekken waardoor het tuigje zo over de kop uitvliegt. Ik heb hem zelf voor mijn Engelse Bulldog, het staat stoer en een Bulldog is zo energiek en lenig niet. Maar ook bij mijn Chihuahua zit hij prima!

SAMENVATTING

Uiteraard zijn er nog veel meer soorten tuigjes op de markt, ik heb hier alleen de meest voorkomende beschreven en wat voorbeelden gegeven. En nogmaals, ik zou in de meeste gevallen voor een Y-tuig kiezen met handvat op de rug en met ring aan boven- en voorkant, een goed voorbeeld hiervan is die van Dog Copenhagen.

Samenvatting van de aandachtspunten

  • Wordt zijn bewegingsvrijheid niet belemmerd?
  • Draagt het comfortabel voor je hond? Kun je het gemakkelijk aantrekken?
  • Wordt de luchtpijp niet afgekneld of zijn er geen drukpunt irritaties?
  • Wat is je gebruiksdoel? Is het voor de dagelijkse wandelingen of voor ‘trekwerk’ zoals speuren?
  • Zwemt hij graag? Let er dan op dat je materiaal kiest wat gemakkelijk droogt.
  • Waar zitten de bevestigingspunten voor je lijn en zit er een handvat op?
  • Is het reflecterend?
  • Is hij goed verstelbaar/ sluit hij goed aan? Kies de goede maat! Zorg dat je altijd kan passen voor definitieve aanschaf.

Heb je nog vragen of opmerkingen over dit onderwerp, neem dan gerust contact met me op!

Terug naar de homepage

Bronnen: Maria Hofman, allergie-bij-honden.nl, Help mijn hond trekt! van Turid Rugaas